Spring naar inhoud

HELLUP, doortocht, Exu=odus, Mozes, Ekklesia tilburg, Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding
HELLUP!


Op zondag 2 april ging ik voor bij Ekklesia Tilburg. Samen hebben we het indrukwekkende verhaal van de doortocht door de rietzee (Exodus 14:15-31) gelezen en opnieuw verteld in een verhaal van angst, ongeloof en ... vertrouwen.

Dat verhaal kun je hier lezen.

Ritueel

Het verhaal is ondersteund door een klein ritueel. Voor de Tafel had ik een opstelling gemaakt van twee wandelschoenen en een stok bovenop een oude bijbel. Tussen de fragmenten van het verhaal werd steeds een witte roos in één van de wandelschoenen gezet. Een klein teken van hoop en vertrouwen op een barre reis.

© 2 april 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | 06-11.16.16.31

2

Met de veranderende positie van de kerk in de samenleving heeft Nederland vanaf 1995 een specialist in rituelen erbij gekregen: de ritueelbegeleider, of in het Engels: de 'civil celebrant'. Deze vakspecialist voorziet in de behoefte om scharniermomenten in het leven, zoals een relatiebevestiging, huwelijk, doop, verwelkoming in het leven of een afscheid te markeren in een samenzijn en aan de hand van een ritueel vorm en diepgang te geven. Het is veelal een hogeropgeleide, die los van een kerkelijke instantie werkt, met name in de uitvaart- en huwelijksbranche. In de uitvaartzorg heet een ritueelbegeleider ook wel een uitvaart(bege-)leider of woorddienstbegeleider. In dit blog vind je antwoord op de vragen die mij geregeld gesteld worden tijdens mijn werk.

Is een ritueelbegeleider religieus?

Een ritueelbegeleider wordt vaak opgezocht als er geen band is met een kerk en werkt onafhankelijk van een bepaalde religieuze instelling. Dit betekent echter niet dat ritueelbegeleiding per definitie niet religieus zou zijn. Ritueelbegeleiders zoeken naar de zingevingservaringen van de betrokkenen zelf en geven deze vorm. Vanuit de praktijk, in het katholieke zuiden, merk ik juist heel vaak dat religie de basis vormt van de afscheidsdienst of het persoonlijke ritueel dat ik begeleid. Meestal werk ik los van een kerkelijke instantie en soms is er wel een samenwerking, bijvoorbeeld als er een uitvaartdienst in de kerk en het crematorium wordt gehouden.

Verder hebben ritueelbegeleiders soms op persoonlijke basis een band met een bepaalde kerk, als gemeenschapslid of omdat ze er werkzaam zijn als pastoraal werker of dominee. Ikzelf ben verbonden aan EkklesiaTilburg.nl als voorganger en actief vrijwilliger.

Moet je per se nieuwe rituelen bedenken?

Een ritueelbegeleider zie ik niet als iemand die 'alleen maar' nieuwe rituelen creëert. Het kan, het ligt open om een nieuw ritueel vorm te geven, In de voorbereiding ontstaan rituelen bijna als vanzelf. Tijdens een gesprek 'is' een ritueel er ineens. Maar ik merk juist ook dat mensen zoeken naar en houvast vinden in oude rituelen, zoals bijvoorbeeld een absoute of een doop.

Herinneren, loslaten en uitzien
Bij afscheidsdiensten geldt wat mij betreft bovendien dat het gehele samenzijn het ritueel vormt. Een afscheid is een proces van herinneren naar loslaten en uitzien. Samen herinneren we ons de fragmenten van iemands leven die we kennen, we laten iemands lichaam los en we zien uit naar een 'nieuwe wereld' waar de overledene en de nabestaanden vertrouwen dat hij of zij nu is. Dat is de choreografie waarlangs een afscheidsritus zich wat mij betreft beweegt.

Wat is een ritueel?

Een ritueel definieer ik als een compositie van stilistische handelingen waaraan de betrokken personen een bijzondere betekenis en waarde geven. Een ritueel is een proces in het klein, waarmee het ‘grote proces’ dat wordt ‘uitgebeeld’ of gemarkeerd in een bepaald licht kan worden gezet. Door het ritueel in een bepaald licht te zetten, wordt ook het ‘grote proces’ waarvoor het ritueel een symbool is op deze wijze gekleurd. Het is daarom belangrijk om een ritueel te kiezen en vorm te geven die past bij de persoonlijke situatie van de betrokkenen. Niet de situatie vraagt om het ritueel maar de mens in de situatie. Een belangrijke stap in de voorbereiding is om zuiver te bepalen wat de specifieke achtergronden bij het ritueel zijn en wat wordt gewenst dat het ritueel mag brengen.

Is ritueelbegeleiding duur?

Ritueelbegeleiding bij afscheid is een vorm van uitvaartzorg die gedekt wordt door de uitvaartverzekering. De ritueelbegeleider verzorgt een gedeelte van uitvaartbegeleiding. Er is daarom een nauwe samenwerking tussen ritueelbegeleider en uitvaartverzorger. Ze werken als een team om het afscheid optimaal te stroomlijnen en te regelen.

Voor begeleiding van persoonlijke rituelen worden uiteraard ook kosten in rekening gebracht. Deze zijn vergelijkbaar met die van een kerkelijk ritueel.

Meer informatie

Kijk hier voor meer informatie over wat ik voor jou kan doen.

Meer weten over ritueelbegeleiding?
Kijk dan hier op mijn website of bekijk het filmpje van de LBvR.

Meet & greet: zondag 19 maart 2017

Op zondag 19 maart 2017 sta ik op de uitvaartbeurs 'Licht op de dood'. Ik vind het erg leuk vinden om jou hier te ontmoeten.

Locatie: Duvelhok – Sint Josephstraat 133 – Tilburg
Tijd: 12:00 - 17
 00: uur
Kijk voor meer informatie op: Licht op de dood

Over Simone Snakenborg
Simone Snakenborg (1969) is onafhankelijk ritueelbegeleider en is gespecialiseerd in begeleiding van afscheidsdiensten en persoonlijke rituelen. Ze heeft ruim jaar ervaring als voorganger bij vrijzinnige kerkgemeenschappen zoals EkklesiaTilburg.nl en bij uitvaarten in diverse stijlen. Verder schrijft ze voor Nieuwwij.nl als ritueeldeskundige. Tot aan 2013 werkte Simone als marktonderzoeker bij een aantal bedrijven in Breda.

Simone is lid van de Landelijke Beroepsvereniging voor Ritueelbegeleiders en het Netwerk Sterven en Rouw Midden-Brabant.

© 6 februari 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding, 06-11.16.16.31

Overal, Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding

De kerk is overal.
Overal waar een gemeenschap besluit
en zich geroepen weet
om samen kerk te zijn.

Vandaag, met collega Robin de Bruin, een gebedsdienst mogen verzorgen in de kleine, sfeervolle aula van Crematorium Tilburg.

Samen uitkijken op de winterbomen, bidden,
uit het boek Prediker lezen en zingen van 'Blijf mij nabij'.
Samen met de Eeuwige in ons midden
en met herinneringen aan een lieve mens.

© 3 februari 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding

OD, Wegwijs in de Nederlandse uitvaartcultuur, Uitvaartbegeleiding, Uitvaartleiding, Uitvaartspreker, Afscheidsdienst, Ritueelbegeleiding, Rituelen, Ritueel, In memoriam, Levensverhaal, Uitvaartteksten, Uitvaartspeech, uitvaarttoespraak, Begrafenis, Crematie, Dood, Overlijden, Afscheid, Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding Tilburg

© Uitgeverij Parthenon

Voor Nieuwwij.nl las ik het boek 'Dood, Wegwijs in de Nederlandste  Uitvaartcultuur'. Een opmerkelijk overzichtswerk van de "Gezusters Dood", de tanthalogen Claudia Venhorst en Brenda Matthijssen. Wordt donderdag 26 januari gepresenteerd. Lees meer op:

De dood in Nederland: van kerk naar keuze

24 januari 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding en Nieuwwij.nl

1

10392589_699821810106868_240619391408270273_n
evneFoto Simone Snakenborg | St. Paulus Abdij, Oosterhout

Nee, we willen beslist geen religieuze uitvaart.

Een zin die ik zo vaak hoor in het kennismakingsgesprek met nabestaanden ter voorbereiding op een afscheidsdienst. Ze zitten er vaak dan nog wat beduusd bij. Want de dood verrast altijd, zelfs al wordt het sterven min of meer verwacht.

En dan heel vaak komen er toch, gaandeweg tijdens de voorbereidingen, religieuze verhalen, belevingen, symbolen naarboven drijven.

Een mevrouw die heel haar leven een diepe band had met Maria en op belangrijke momenten een kaarsje liet branden naast een wijwaterflesje uit Lourdes.  Een meneer met een oud bijbeltje van zijn vader. Een rozenkrans die vanzelfsprekend meegaat in de kist,

Mijn ervaring als ritueelbegeleider is dat mensen moe zijn van het woord 'religie'. Moe vanwege alle beperkingen die vanuit de kerk soms worden opgelegd.  Moe vanwege de schandalen die via Commissie Deetman en langs andere wegen de media weten te bereiken, moe vanwege alle meningsverschillen, conflicten of nog erger die zich in grllige sporen uitzaaien over de wereld.

Dus, religieus, nee liever niet. Maar dat religie leeft in de harten en het denken van mensen, dat bewijst mijn werk als ritueelbegeleider keer op keer. Mensen zijn en blijven op zoek naar een levensbeschouwelijke of zo je wilt, spirituele diepgang in hun leven, zeker als het de dood betreft. En het is steeds een uitdaging om het bewustzijnsniveau te raken dat bij de mensen past. Dat een afscheid verder en dieper reikt dan een oprecht "Het ga je goed en rust zacht". Maar dat het aansluit bij wat de mensen geloven in hun hart dat de dood is en zal zijn.

Zoals bij die mevrouw die tijdens haar leven vele malen zat bij Maria. Haar heb ik namens de aanwezigen een absoute mogen geven met het wijwater dat ze zelf uit Lourdes had meegebracht.

Onze diepste wens is dat jouw Beschermvrouwe en Troosteres Maria
jou zal bijstaan op je pad.
Dat ze je een steun is, een Licht, een Schouder,
Zoals jij altijd hebt gevoeld dat zij was voor jou.

En om jou goed op weg te zenden,
geef ik jou wat water mee uit het flesje
dat je zelf uit Lourdes hebt meegebracht.

Moge het water van Maria je reinigen van al je angsten, pijn en verdriet.
Moge het water van Maria je verkwikken op je pad.
Moge het water van Maria je voor altijd begeleiden
in het Eeuwige Licht.

© 4 september 2016 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding

...lees verder "Over de plaats van religie in leven en dood"