Spring naar inhoud

Wanneer ik bij mensen binnenkom, is er vaak spanning. Soms komt het er in grote golven, omdat er in korte tijd veel besproken en besloten moet worden. ‘De rouwbrief moet op tijd weg, willen we een foto en waar had jij die adressen nu?’ En dan kom ik ook nog binnen. Ik stap een snelkookpan in die al aardig op temperatuur is. O, ja: de afscheidsdienst.

Lees hier mijn nieuwe blog op Rememberme.nl.

5 augustus 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | +31 6 11 16 16 31

1

tien tips afscheidstekst Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding uitvaarten tilburg

En daar zit je dan, pen en papier paraat of je digitale apparaat onder handbereik. En jou is gevraagd een tekst te schrijven om voor te dragen tijdens een afscheidsdienst. Je hebt toegezegd, je wilt het ook, weet dat je het kan, dat je wat te zeggen hebt. Maar nu ... nu je dan je woorden wilt gaan opschrijven, blijft het stil, verdacht stil.

Hoe krijg ik mijn woorden op papier?

Deze 'oorverdovende' stilte is normaal. Dus wees gerust. Als je rustig wacht, dan verdwijnt die stilte vanzelf en voor je het weet staat je eerste zin op papier of je beeldscherm. Toen dit blog eerder verscheen, reageerde een lezer met de zinvolle aanvulling dat het goed is om een rustige plek op te zoeken, zodat je niet wordt afgeleid en je het ook in je hoofd rustig kan maken. In de hectische week van overlijden is er veel te regelen. Ga ergens rustig zitten, misschien wel in de natuur, zodat je tot rust kan komen en, voor wie hiermee vertrouwd is, kan aarden.

Tien tips

Maar heb je hulp nodig om jouw toespraak op papier te krijgen, lees dan hier mijn tien tips voor het schrijven van een goede afscheidstekst.

1. Ga brainstormen

Maak een eerste begin door je gedachten op gang te brengen. Dit kun je doen door woorden, zinnen, fragmenten, liedjes, en alles en alles wat in je opkomt op papier te zetten. Door zo vrij en 'ordeloos' te schrijven open je je zelf. Later als je je losse woorden e.d. terugleest, kun je gaan kiezen wat je wilt gebruiken voor je voordracht. Je kunt uiteraard ook pratend brainstormen. Met iemand tegenover je of tegen een opnameapparaat. Het gaat erom dat je niets van wat je zegt of opschrijft op voorhand wegstreept of 'veroordeeld'. Eerst schrijven, dan schrappen.

Heb je moeite met het brainstormen, misschien helpt het dan om een foto van de overledene te bekijken. Ook deze tip komt van een deskundige bij het lezen van dit blog.

2. Niet te lang

Je hoeft niet de hele afscheidsdienst te vullen met jouw toespraak. Richt je op een tekst van vijf minuten. Dit is ongeveer vijfhonderd woorden. Je tekstverwerker telt automatisch de woorden die je schrijft.

3. Begin gewoon ....

Dit is geen flauwe tip. Als je wilt beginnen, maar je weet niet hoe te beginnen, dan stopt jouw hoofd alle energie in het zoeken naar een begin in plaats van in woorden en zinnen te formuleren en op te schrijven.

Heel simpel gezegd: begin gewoon met schrijven, zonder je druk te maken of dat ook het eerste is wat je wilt gaan zeggen. Het begin kun je altijd achteraf nog aan je tekst toevoegen.

4. Schrijf in korte zinnen

Voorlezen gaat meestal makkelijk in kortere zinnen. Iedereen leest op een eigen wijze voor. Leidend hierbij is wanneer je ademhaalt. Als jij je zinnen een beetje kunt aanpassen op jouw ademritme, dan zal de tekst die je schrijft heel natuurlijk klinken. Je kunt achteraf je zinnen aanpassen op jouw voorleeswijze of al schrijvende je zinnen af en toe voorlezen om te horen hoe ze klinken.

5. Vind je schrijven moeilijk? Spreek dan

Heb je moeite met het opschrijven van jouw verhaal? Pak dan een opnameapparaat, bv, je mobiele telefoon en spreek je tekst in. Praat en praat. Net zolang tot je hebt gezegd wat je wilde zeggen. Typ daarna het gesprokene over en jouw verhaal is af.

6. Laat je ondersteunen met beeld en geluid

In de meeste afscheidsruimtes of aula's is het mogelijk foto's te projecteren op een beeldscherm aan de muur. Niets zo verhelderend als één of meer foto's die bij jouw verhaal passen. Let er wel op dat je niet te veel foto's gebruikt en dat deze jouw verhaal ondersteunen. Gebruik je een hele voorstelling, dan bestaat de kans dat de toehoorders alleen naar de foto's kijken en voor jouw verhaal geen aandacht meer hebben. Een voorstelling van meer foto's kun je beter tonen als er een muziekstuk klinkt.

Ook muziek als ondersteuning kan heel goed werken: zachtjes op de achtergrond bij bijvoorbeeld dichtregels of vooraf, middenin of achteraf, ter ondersteuning van je verhaal. bij het voorlezen tijdens muziek is het wel belangrijk dat je goed let op de verstaanbaarheid van de tekst. Dus dat je duidelijk en rustig voorleest en dat de muziek echt achtergrondmuziek is. Mochten er slechthorenden onder de toehoorders zijn, dan kun je de combinatie van tekst en muziek beter achterwege laten.

7. Stem je af op je toehoorders

Probeer je al schrijvende je toehoorders voor je te zien. Voor of tegen wie spreek je? Wat voor taal verstaan zij? Wat was jouw en hun relatie met de overledene? Ben jij een bekende of onbekende? Tegen iemand praten kan makkelijker schrijven dan tegen het 'onbekende niets'.

8. Bied ruimte aan humor

Misschien een cliché. Maar zo belangrijk. Het is verdrietig dat iemand is overleden. Maar dat betekent niet dat je toespraak een tranendal moet zijn. Zoals Nederlands schrijver Godfried Bomans al schreef: Humor is overwonnen droefheid. Humor geeft licht aan je verhaal.

9. Geef ruimte aan je eigen emoties

Het schrijven en uitspreken van jouw persoonlijke toespraak kan emotioneel zijn. Geef ruimte aan jouw eigen verdriet of andere emoties die je al schrijvende tegenkomt. Alle emoties die jij in je voorbereiding verwerkt, zullen tijdens jouw toespraak niet meer op de voorgrond aanwezig zijn.

Het is daarom erg belangrijk om jouw eigen tekst hardop te oefenen en ruimte te geven aan jouw tranen, boosheid en alle emoties die je voelt. Je kunt in je eentje, eventueel voor een spiegel, oefenen of de tekst voorlezen voor iemand anders. Net zolang totdat je 'alle' tranen eruit heb gehuild.

10. Vraag steun tijdens het voordragen

Bij de afscheidsdiensten die ik heb mogen begeleiden is er tot op heden nog nooit iemand geweest die een tekst niet heeft kunnen voorlezen. Als je goed hebt geoefend en zelf, in jouw eigen omgeving, de tekst hardop kunt voorlezen, dan zal je dat tijdens de afscheidsdienst doorgaans ook kunnen.

Ook kun je hulp en steun vragen van een familielid die bij je staat of van de ritueelbegeleider, voorganger of uitvaartverzorger die de afscheidsdienst leidt.

Hulp nodig bij het schrijven van teksten voor een afscheidsdienst?
Vul een contactformulier in.

 

© 11 juli 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | +31 6 11 16 16 31

* Met dank aan diverse lezers voor hun aanvullingen.

Handwerken Simone Snakenborg Ritueelbegeleidiing Afscheidsdienst Uitvaart Tilburg

Handwerken was haar lust en haar leven en ze was niets liever dan in haar atelier bezig met stof, draad en garen. Zo heeft ze heeft enige meters gebreid aan sokken, dassen, mutsen en truien. Voor de kinderen maakte ze vroeger veel kleding en zovele jaren later leverden de schoonzoons maar wat graag hun kapotte of te grote broeken in. Heel handig! De kleindochters hebben van oma menig breilesje gehad.

Leven is handwerk, is een handgemaakt kunstwerk op maat. Zij heeft haar leven ten volste geleefd en er iets moois van gemaakt. Tot op het laatst heeft ze genoten van een actief leven, samen met haar man. Voor haar was afgelopen maandag toen ze stierf het handwerk van haar leven voltooid. Het was goed zo. En de herinnering aan haar leven, aan het kunstwerk dat ze ervan heeft gemaakt en aan wie ze was, zullen wij altijd met ons meedragen in ons hart.

- met Robin de Bruin van Monuta Bloemendaal.

30 juni 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | +31 6 11 16 16 31

Blauweregen, Simome Snakenborg Ritueelbegeleiding, Afscheidsdiensten uitvaarten Tilburg

Op een hete, zomerse dag vierden we het leven van een sterkte, mooie Poolse vrouw. Samen met haar man woonde ze in de bossen in Midden-Brabant. En haar lust en haar leven was haar tuin.

Zo trots dat ze was op haar gigantische Blauweregen die over het huis hing. Ieder jaar werd de zee van lila bloemen groter en groter. Ze keek naar zijn bloei uit en genoot ieder jaar met volle teugen van zijn adembenemende schoonheid.

Zoals een Blauweregen knoppen krijgt, in bloei gaat en oo...k zijn bloemen en blad op een gegeven moment verliest. Zo is het ook met een mensenleven. Een mens kan niet altijd in bloei staan. Er is een tijd van geboorte en opbloeien en weer gaan. Maar niet zonder een zaadje van liefde in ons hart te hebben gepland.
En ieder voorjaar dat hij vanaf nu in bloei staat, is een ode aan haar leven.

Met Bob Vermeulen.

22 juni 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | +31 6 11 16 16 31

Adem, Pinksteren, Simone Snakenborg Ritueelbegeleidng uivaarten Tilburg
Pinksteren

 

 

 

 

 

alles wat adem heeft
leeft

in jou voort
als hartenklop

stroomt door jouw aderen
blaast door jouw vezels
ademt in jouw ziel

zoals de wind
die je niet kunt zien

hoor je
voel je
weet je

wie jou lief is
is nabij

© 5 juni 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding

Het mooie aan vliegen, Simone Snakenborg Ritueelbegeleidng, uitvaarten, Tilburg

het mooie aan vliegen
zei ze
is dat de wereld
even als vanzelf
langs je heen strijkt

je stapt van de rand
en strekt je in leegte

het mooie aan vliegen
zei ze
is dat je het niet kan
maar doet

en ze ademde uit

© 19 mei 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding

 

Rouwen, hier heb ik helemaal geen tijd voor, Nieuwwij.nl, Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding

Rouwen is een persoonlijk proces dat steeds vaker tevoorschijn komt van achter de voordeur en in het openbaar gaat leven. En dus verschijnen er persoonlijke rouwverslagen, zoals bijvoorbeeld de roman 'Daniëlle, Hier heb ik helemaal geen tijd voor ' van Lilian Boudewijn-Slaats.

Lees hier mijn recensie op Nieuw Wij van het boek dat ik in één adem uitlas.

6 mei 2017 | Simone Snakenborg en Nieuwwij

2

Had mijn moeder dat boek maar - Vingerafdruk van verdret, Siimome Snakenborg Ritueelbegeleiding
Vingerafdruk van verdriet - Manu Keirse

In 2004 overleed mijn stiefvader op geheel onverwachte wijze. Ik wist vier dagen dat ik voor de derde keer zwanger was, leefde in hoop en onzekerheid na twee vroeggeboortes, toen het nieuws kwam dat hij een ernstige hersenbloeding had gekregen. De dagen tussen de bloeding en zijn overlijden verliepen snel en chaotisch. Ik heb nooit afscheid van hem kunnen nemen, laat staan hem kunnen vertellen dat er dit keer misschien wel een kleinkind op komst was.

Het jaar erna kan ik me eigenlijk niet meer zo goed herinneren hoe ik me voelde ... Vrijwel direct na zijn overlijden was ik de regelstand geschoten. Voelde me als enige binnen de familie geroepen om hem te wassen, de uitvaart te regelen en aandacht te hebben voor mijn moeder. Na een aantal maanden begon mijn zwangerschap bovendien steeds vastere vormen aan te nemen. Ik leefde tussen verdriet, ongeloof en blijdschap. Totdat uiteindelijk mijn buik het voor het zeggen kreeg en de blijdschap voor het nieuwe leven me van het verdriet afleidde en me het nieuwe leven introk.

Een 'goed' rouwproces?

Of dat nou een 'goed' rouwproces was? Volgens het boek 'Vingerafdruk van verdriet' van Manu Keirse en volgens de hedendaagse theorieën over rouwverwerking is ieder rouwproces persoonlijk en passend bij ieder situatie. Ik had in het jaar ervoor twee kinderen verloren. Het rouwen om een vader (weliswaar ook te vroeg overleden) voelde voor mij 'natuurlijker'. "Het is voor mij makkelijker om een ouder te verliezen dan een kindje", antwoordde ik in die tijd als mij werd gevraagd hoe het met mij ging. Dus, bij mijn weten pakte ik de draad van het leven weer aardig snel op, en dat voelde goed voor mij. Natuurlijk had ik verdriet en was er ook onvrede met de onafheid van het afscheid. Zo jammer dat ik hem nooit met woorden heb kunnen bedanken voor zijn goede zorgen. Maar ik weet dat hij zo nu en dan bij mij is. En heb later een en ander op mijn manier uitgesproken en uitgepraat.

Rouw in golven

Voor mijn moeder verliep het rouwproces heel anders. Zeker een jaar was zij ondergedompeld in groot verdriet. Had ik toen haar het boek van Manu Keirse maar kunnen geven. Een rouwproces omschrijft hij als een proces - met een begin, midden en einde - dat zich voltrekt in golven. Het verdriet dat er soms is, dan weer niet. Eerst in vele hoge golven achter elkaar, later met meer vlakke stukken, met op onverwachte momenten een tsunami van verdriet of andere rouwgevoelens.

Had ik haar het boek maar kunnen aanreiken. Zodat ze dat jaar had kunnen lezen dat het zou overgaan. Dat wonden littekens kunnen worden en de golven van rouw zich met steeds grotere tussenposen zouden laten zien.

Dat rouwen praten en uiten is, steeds maar opnieuw. Over de gebeurtenissen rond het korte ziekbed, rond het waken, de reeks van nieuwe hersenbloedingen, het regelen dat we nog afscheid konden nemen, het te laat zijn van ons en het onverbiddelijke sterven van hem. Ik heb zeker een jaar lang na het overlijden van mijn stiefvader haar één keer per week gebeld. En haar alleen maar laten praten. Steeds een uur lang. Alleen maar woorden over toen, wat wel en wat niet. En heel af en toe kwam dan de vraag: "Wat vind jij?" Maar voordat ik een halve zin had kunnen antwoorden, kwamen dan weer nieuwe woorden. Wat bijzonder om te lezen dat ik, toen onwetend, haar hiermee zo geholpen heb.

het boek Vingerafdruk van verdriet is een bron van herkenning en thuiskomen. Aanrader voor iedereen die te maken heeft gehad met een verlies van een naaste en steun en houvast zoekt bij het verloop van hun rouwproces.

© 26 april 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | 06-11.16.16.31

Goede Week, Uitvaartbegeleiding, Uitvaartleiding, Uitvaartspreker, Afscheidsdienst, Ritueelbegeleiding, Rituelen, Ritueel, In memoriam, Levensverhaal, Uitvaartteksten, Uitvaartspeech, uitvaarttoespraak, Begrafenis, Crematie, Dood, Overlijden, Afscheid, Persoonlijk verhaal, Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding Tilburg
Schilderij: PEREGRINO | (c) Els Schure mmz

Samen de tijd vertragen
en stilstaan bij
het moment van afscheid
dat onvermijdelijk komt.

Waar ben je?

Als je goed kijkt
in je hart,
zal je me herkennen.

Einde als begin
van iets nieuws.

Kijk hier voor meer teksten rond afscheid.

© 11 april 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | 06-11.16.16.31