Spring naar inhoud

 

RememberMe.nl, Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding Tilburg, uitvaartmuziek, tips
‘Welke muziek is gepast?’ Dat is een vraag die ik vaak hoor als ik met nabestaanden om de tafel zit om een afscheidsdienst voor te bereiden. ‘Wat staat er in de top tien wat we zouden kunnen gebruiken?’ Eerlijk waar, ik zou het niet weten. Ik ken natuurlijk wel wat namen maar kijk nooit naar een top tien of twintig. Ik kijk naar wat de mensen raakt. Speciaal voor RememberMe.nl geef ik zeven handreikingen om geschikte uitvaartmuziek te kiezen die naadloos past bij een afscheidsdienst.

Lees hier mijn nieuwe blog.

© 6 april 2018 | Simone Snakenborg en RememberMe.nl | +31 6 11 16 16 31

 

 

12

Professionele nabijheid, Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding Tilburg

Ik voel in de uitvaartzorg nogal eens een professionele afstand tot de mensen. Niet zozeer in de persoonlijke begeleiding, maar vooral in de uren van en rond de afscheidsdienst. De tijdsspanne waarop ik diverse medewerkers het meest vaak in touw zie.

Men loopt rechtop, gaat zwijgend voor, handen op de rug, buigt en stapt behoedzaam naar achter. Dat geldt voor crematoriummedewerkers, assistenten, voor uitvaartverzorgers en ook voor voorgangers van afscheidsdiensten. Zo heeft men het geleerd tijdens de opleiding en het is veilig om afstand te nemen van mensen die gezien de omstandigheden anders, meer uitgesproken, kunnen reageren dan zij doorgaans doen.

Dit is een houding die mijzelf niet goed past. Toen ik begon als ritueelbegeleider en ik zag dat de medewerkers om mij heen in de 'afstandmodus' stonden, voelde ik mezelf erg ongemakkelijk worden en schoot ik 'op slot'. Na toch de nodige keren zo te hebben gestunteld bij het ontvangen van de familie, kwam ik erachter waar dit aan ligt: ik zoek naar professionele nabijheid tot de mensen. Ik kan die afstand niet nemen.

Respect toon je door jezelf te zijn en in alles wat je doet en zegt te tonen dat de ander - de overledene en de familie - op dit moment het belangrijkste is.

In de voorbereiding en ook tijdens een afscheidsdienst ben ik er voor de mensen vanuit mijn gevoel. En mijn gevoel zegt dat ik soms nabij nodig ben. Niet om één van de familieleden te worden en met ze mee te huilen en lachen. Maar wel om ze te laten zien dat ik hun verdriet, ongemakkelijkheid of andere emoties zie. Niet in het gelid, maar even oogcontact, een hand op de schouder, een lach. Ik merk dat het mensen ontspant en ook mijzelf. Ik mag zijn wie ik ben.

Soms zie ik gelijkgestemde collega's aan het werk en dan haal ik opgelucht adem. Ook op de dag van de uitvaart mogen medewerkers wat mij betreft professioneel nabij zijn. Graag zelfs. Ze hoeven geen kleed van waardigheid om te slaan uit eervol respect voor de overledene. Respect toon je door jezelf te zijn en in alles wat je doet en zegt te tonen dat de ander - de overledene en de familie - op dit moment het belangrijkste is. Door professioneel zorgzaam en gastvrij te zijn.

Ik zoek naar -  nee, ik pleit voor professionele -  nabijheid in de uitvaartzorg. Wie doet mee?

© 1 april 2018 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | +31 6 11 16 16 31

Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding , Allerzilen 2017, herdenken

Vandaag is het licht om ons heen.
Licht in ons hoofd en licht in ons hart.
We voelen ons in het bijzonder verbonden
met alle zielen die bij ons horen
en terug zijn naar de bron van het leven

Vandaag is het licht om ons heen.
Licht in ons hoofd en licht in ons hart.
We branden een kaarsje voor onze overledenen.
Vuurlicht dat onze pijn beschijnt,
Vuurlicht waaraan wij ons hart mogen verwarmen.

Vandaag is het licht om ons heen.
Licht in ons hoofd en licht in ons hart.
Weet/zie/voel: je bent niet alleen.

© 2 november 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | +31 6 11 16 16 31

afscheid, persoonlijkk, ritueel, Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding

In onze maatschappij worden wij opgevoed als consumenten. Alles kiezen wij: van de kleur van onze broek, pen of bankstel tot onze uitvaart. We weten niet anders meer dan dat we veel materiele en immateriële zaken zelf kunnen bepalen of beïnvloeden, soms met één enkele muisklik. Zeker als we iets kopen en ervoor betalen, dan willen we iets te kiezen hebben. Kiezen maakt dat wij ergens onze individuele stempel op kunnen drukken. Zo gaat het in ons leven en zo gaat het niet anders rond ons sterven.

Leer hier mijn artikel in het Mariënburg Magazine, jaargang 34, nummer 4 (oktober 2017).

1 oktober 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding en Mariënburg Magazine | +31 6 11 16 16 31

rouwen, rouw, de Volkskrant, video, Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding, Tilburg

We rouwen tegenwoordig achter de voordeur. We weten van elkaar niet dat we rouwen, of we zijn het na twee maanden alweer vergeten omdat we worden meegevoerd door de orde van de dag.

Sociale media helpen ons om onze deur op een kiertje te zetten. We schrijven van ons af op Facebook, richten een online condoleanceregister op.

Wat is rouw, hoe rauw is rouw en hoe gaan mensen met hun rouwgevoelens om? Bekijk deze fraaie video.

 

(Bron: De Volkskrant, maart 2017)

© 4 september 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | +31 6 11 16 16 31

Rememberme.nl, Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding, Tilburg

Wanneer ik bij mensen binnenkom, is er vaak spanning. Soms komt het er in grote golven, omdat er in korte tijd veel besproken en besloten moet worden. ‘De rouwbrief moet op tijd weg, willen we een foto en waar had jij die adressen nu?’ En dan kom ik ook nog binnen. Ik stap een snelkookpan in die al aardig op temperatuur is. O, ja: de afscheidsdienst.

Lees hier mijn nieuwe blog op Rememberme.nl.

5 augustus 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | +31 6 11 16 16 31

2

tien tips afscheidstekst Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding uitvaarten tilburg

En daar zit je dan, pen en papier paraat of je digitale apparaat onder handbereik. En jou is gevraagd een tekst te schrijven om voor te dragen tijdens een afscheidsdienst. Je hebt toegezegd, je wilt het ook, weet dat je het kan, dat je wat te zeggen hebt. Maar nu ... nu je dan je woorden wilt gaan opschrijven, blijft het stil, verdacht stil.

Hoe krijg ik mijn woorden op papier?

Deze 'oorverdovende' stilte is normaal. Dus wees gerust. Als je rustig wacht, dan verdwijnt die stilte vanzelf en voor je het weet staat je eerste zin op papier of je beeldscherm. Toen dit blog eerder verscheen, reageerde een lezer met de zinvolle aanvulling dat het goed is om een rustige plek op te zoeken, zodat je niet wordt afgeleid en je het ook in je hoofd rustig kan maken. In de hectische week van overlijden is er veel te regelen. Ga ergens rustig zitten, misschien wel in de natuur, zodat je tot rust kan komen en, voor wie hiermee vertrouwd is, kan aarden.

Tien tips

Maar heb je hulp nodig om jouw toespraak op papier te krijgen, lees dan hier mijn tien tips voor het schrijven van een goede afscheidstekst.

1. Ga brainstormen

Maak een eerste begin door je gedachten op gang te brengen. Dit kun je doen door woorden, zinnen, fragmenten, liedjes, en alles en alles wat in je opkomt op papier te zetten. Door zo vrij en 'ordeloos' te schrijven open je je zelf. Later als je je losse woorden e.d. terugleest, kun je gaan kiezen wat je wilt gebruiken voor je voordracht. Je kunt uiteraard ook pratend brainstormen. Met iemand tegenover je of tegen een opnameapparaat. Het gaat erom dat je niets van wat je zegt of opschrijft op voorhand wegstreept of 'veroordeelt'. Eerst schrijven, dan schrappen.

Heb je moeite met het brainstormen, misschien helpt het dan om een foto van de overledene te bekijken. Ook deze tip komt van een deskundige bij het lezen van dit blog.

2. Niet te lang

Je hoeft niet de hele afscheidsdienst te vullen met jouw toespraak. Richt je op een tekst van vijf minuten. Dit is ongeveer 1 a4-tje in normaal lettertype of vijfhonderd woorden (je tekstverwerker telt automatisch de woorden die je schrijft).

3. Begin gewoon ....

Dit is geen flauwe tip. Als je wilt beginnen, maar je weet niet hoe te beginnen, dan stopt jouw hoofd alle energie in het zoeken naar een begin in plaats van in woorden en zinnen te formuleren en op te schrijven.

Heel simpel gezegd: begin gewoon met schrijven, zonder je druk te maken of dat ook het eerste is wat je wilt gaan zeggen. Het begin kun je altijd achteraf nog aan je tekst toevoegen.

4. Schrijf in korte zinnen

Voorlezen gaat meestal gemakkelijk in kortere zinnen. Iedereen leest op een eigen wijze voor. Leidend hierbij is wanneer je ademhaalt. Als jij je zinnen een beetje kunt aanpassen op jouw ademritme, dan zal de tekst die je schrijft heel natuurlijk klinken. Je kunt achteraf je zinnen aanpassen op jouw voorleeswijze of al schrijvende je zinnen af en toe voorlezen om te horen hoe ze klinken.

5. Vind je schrijven moeilijk? Spreek dan

Heb je moeite met het opschrijven van jouw verhaal? Pak dan een opnameapparaat, bv, je mobiele telefoon en spreek je tekst in. Praat en praat. Net zolang tot je hebt gezegd wat je wilde zeggen. Typ daarna het gesprokene over en jouw verhaal is af.

6. Laat je ondersteunen met beeld en geluid

In de meeste afscheidsruimtes of aula's is het mogelijk foto's te projecteren op een beeldscherm aan de muur. Niets zo verhelderend als één of meer foto's die bij jouw verhaal passen. Let er wel op dat je niet te veel foto's gebruikt en dat deze jouw verhaal ondersteunen. Gebruik je een hele voorstelling, dan bestaat de kans dat de toehoorders alleen naar de foto's kijken en voor jouw verhaal geen aandacht meer hebben. Een voorstelling van meer foto's kun je beter tonen als er een muziekstuk klinkt.

Ook muziek als ondersteuning kan heel goed werken: zachtjes op de achtergrond bij bijvoorbeeld dichtregels of vooraf, middenin of achteraf, ter ondersteuning van je verhaal. bij het voorlezen tijdens muziek is het wel belangrijk dat je goed let op de verstaanbaarheid van de tekst. Dus dat je duidelijk en rustig voorleest en dat de muziek echt achtergrondmuziek is. Mochten er slechthorenden onder de toehoorders zijn, dan kun je de combinatie van tekst en muziek beter achterwege laten.

7. Stem je af op je toehoorders

Probeer je al schrijvende je toehoorders voor je te zien. Voor of tegen wie spreek je? Wat voor taal verstaan zij? Wat was jouw en hun relatie met de overledene? Ben jij een bekende of onbekende? Tegen iemand praten kan makkelijker schrijven dan tegen het 'onbekende niets'.

8. Bied ruimte aan humor

Misschien een cliché. Maar zo belangrijk. Het is verdrietig dat iemand is overleden. Maar dat betekent niet dat je toespraak een tranendal moet zijn. Zoals Nederlands schrijver Godfried Bomans al schreef: Humor is overwonnen droefheid. Humor geeft licht aan je verhaal.

9. Geef ruimte aan je eigen emoties

Het schrijven en uitspreken van jouw persoonlijke toespraak kan emotioneel zijn. Geef ruimte aan jouw eigen verdriet of andere emoties die je al schrijvende tegenkomt. Alle emoties die jij in je voorbereiding verwerkt, zullen tijdens jouw toespraak niet meer op de voorgrond aanwezig zijn.

Het is daarom erg belangrijk om jouw eigen tekst hardop te oefenen en ruimte te geven aan jouw tranen, boosheid en alle emoties die je voelt. Je kunt in je eentje, eventueel voor een spiegel, oefenen of de tekst voorlezen voor iemand anders. Net zolang totdat je 'alle' tranen eruit heb gehuild.

10. Vraag steun tijdens het voordragen

Bij de afscheidsdiensten die ik heb mogen begeleiden is er tot op heden nog nooit iemand geweest die een tekst niet heeft kunnen voorlezen. Als je goed hebt geoefend en zelf, in jouw eigen omgeving, de tekst hardop kunt voorlezen, dan zal je dat tijdens de afscheidsdienst doorgaans ook kunnen.

Ook kun je hulp en steun vragen van een familielid die bij je staat of van de ritueelbegeleider, voorganger of uitvaartverzorger die de afscheidsdienst leidt.

Hulp nodig bij het schrijven van teksten voor een afscheidsdienst?
Vul een contactformulier in.

 

© 11 juli 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | +31 6 11 16 16 31

* Met dank aan diverse lezers voor hun aanvullingen.

Adem, Pinksteren, Simone Snakenborg Ritueelbegeleidng uivaarten Tilburg
Pinksteren

 

 

 

 

 

alles wat adem heeft
leeft

in jou voort
als hartenklop

stroomt door jouw aderen
blaast door jouw vezels
ademt in jouw ziel

zoals de wind
die je niet kunt zien

hoor je
voel je
weet je

wie jou lief is
is nabij

© 5 juni 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding

Rouwen, hier heb ik helemaal geen tijd voor, Nieuwwij.nl, Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding

Rouwen is een persoonlijk proces dat steeds vaker tevoorschijn komt van achter de voordeur en in het openbaar gaat leven. En dus verschijnen er persoonlijke rouwverslagen, zoals bijvoorbeeld de roman 'Daniëlle, Hier heb ik helemaal geen tijd voor ' van Lilian Boudewijn-Slaats.

Lees hier mijn recensie op Nieuw Wij van het boek dat ik in één adem uitlas.

6 mei 2017 | Simone Snakenborg en Nieuwwij

2

Had mijn moeder dat boek maar - Vingerafdruk van verdret, Siimome Snakenborg Ritueelbegeleiding
Vingerafdruk van verdriet - Manu Keirse

In 2004 overleed mijn stiefvader op geheel onverwachte wijze. Ik wist vier dagen dat ik voor de derde keer zwanger was, leefde in hoop en onzekerheid na twee vroeggeboortes, toen het nieuws kwam dat hij een ernstige hersenbloeding had gekregen. De dagen tussen de bloeding en zijn overlijden verliepen snel en chaotisch. Ik heb nooit afscheid van hem kunnen nemen, laat staan hem kunnen vertellen dat er dit keer misschien wel een kleinkind op komst was.

Het jaar erna kan ik me eigenlijk niet meer zo goed herinneren hoe ik me voelde ... Vrijwel direct na zijn overlijden was ik de regelstand geschoten. Voelde me als enige binnen de familie geroepen om hem te wassen, de uitvaart te regelen en aandacht te hebben voor mijn moeder. Na een aantal maanden begon mijn zwangerschap bovendien steeds vastere vormen aan te nemen. Ik leefde tussen verdriet, ongeloof en blijdschap. Totdat uiteindelijk mijn buik het voor het zeggen kreeg en de blijdschap voor het nieuwe leven me van het verdriet afleidde en me het nieuwe leven introk.

Een 'goed' rouwproces?

Of dat nou een 'goed' rouwproces was? Volgens het boek 'Vingerafdruk van verdriet' van Manu Keirse en volgens de hedendaagse theorieën over rouwverwerking is ieder rouwproces persoonlijk en passend bij ieder situatie. Ik had in het jaar ervoor twee kinderen verloren. Het rouwen om een vader (weliswaar ook te vroeg overleden) voelde voor mij 'natuurlijker'. "Het is voor mij makkelijker om een ouder te verliezen dan een kindje", antwoordde ik in die tijd als mij werd gevraagd hoe het met mij ging. Dus, bij mijn weten pakte ik de draad van het leven weer aardig snel op, en dat voelde goed voor mij. Natuurlijk had ik verdriet en was er ook onvrede met de onafheid van het afscheid. Zo jammer dat ik hem nooit met woorden heb kunnen bedanken voor zijn goede zorgen. Maar ik weet dat hij zo nu en dan bij mij is. En heb later een en ander op mijn manier uitgesproken en uitgepraat.

Rouw in golven

Voor mijn moeder verliep het rouwproces heel anders. Zeker een jaar was zij ondergedompeld in groot verdriet. Had ik toen haar het boek van Manu Keirse maar kunnen geven. Een rouwproces omschrijft hij als een proces - met een begin, midden en einde - dat zich voltrekt in golven. Het verdriet dat er soms is, dan weer niet. Eerst in vele hoge golven achter elkaar, later met meer vlakke stukken, met op onverwachte momenten een tsunami van verdriet of andere rouwgevoelens.

Had ik haar het boek maar kunnen aanreiken. Zodat ze dat jaar had kunnen lezen dat het zou overgaan. Dat wonden littekens kunnen worden en de golven van rouw zich met steeds grotere tussenposen zouden laten zien.

Dat rouwen praten en uiten is, steeds maar opnieuw. Over de gebeurtenissen rond het korte ziekbed, rond het waken, de reeks van nieuwe hersenbloedingen, het regelen dat we nog afscheid konden nemen, het te laat zijn van ons en het onverbiddelijke sterven van hem. Ik heb zeker een jaar lang na het overlijden van mijn stiefvader haar één keer per week gebeld. En haar alleen maar laten praten. Steeds een uur lang. Alleen maar woorden over toen, wat wel en wat niet. En heel af en toe kwam dan de vraag: "Wat vind jij?" Maar voordat ik een halve zin had kunnen antwoorden, kwamen dan weer nieuwe woorden. Wat bijzonder om te lezen dat ik, toen onwetend, haar hiermee zo geholpen heb.

het boek Vingerafdruk van verdriet is een bron van herkenning en thuiskomen. Aanrader voor iedereen die te maken heeft gehad met een verlies van een naaste en steun en houvast zoekt bij het verloop van hun rouwproces.

© 26 april 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding | 06-11.16.16.31