BLOG: De kleine uitvaart
Een voorbeeld ter inspiratie
Soms kiezen nabestaanden voor een uitvaart in kleine kring. Een kleine uitvaart is persoonlijk en intiem. Het kan overal plaatsvinden. In een huiskamer, café, tuin of ergens in de natuur. Ook steeds meer crematoria en uitvaartcentra faciliteren de kleine uitvaart en hebben een speciale ruimte hiervoor of zelfs een huiskamer. Meestal kiest een gezelschap voor een informele setting rond de kist met wat eten en drinken erbij.
De kleine uitvaart
Maar dan? Wat doe je dan met elkaar? Met alleen een bakje koffie/thee, iets lekkers of de lievelingsdrank rond de kist lijkt het moment zo aan je voorbij te gaan. Je wilt dat dit intieme afscheid speciaal wordt: echt een laatste moment rond het lichaam van de overledene dat voor iedereen betekenis heeft.
Ook een kleine uitvaart heeft een goede voorbereiding nodig. Op zo’n moment kan een ritueelbegeleider of woorddienstbegeleider een grote toegevoegde waarde hebben.
Lees hier een voorbeeld van een kleine uitvaart zoals die zou kunnen plaatsvinden. Het ritueel heeft in een andere vorm in mijn praktijk plaatsgevonden en is een aangepast voor deze setting. Allereerst wat (fictieve) context ter inbedding van het ritueel.
Net verhuisd
Bart en Ine waren net verhuisd naar een levensbestendige woning. In het oude huis stond niets meer, maar het was nog tot de nok toe gevuld met herinneringen aan de geboorte, het opgroeien en het uitvliegen van hun twee dochters. De nieuwe logeerkamer was overladen met volle dozen. Totdat bleek dat Ine ernstig ziek was. En de wereld stond stil.
Ine overleed binnen enkele weken. Ze hadden nog zoveel plannen. Om hun nieuwe huis in te richten, op reis te gaan of te genieten van hun eerste kleinkind in aantocht. De dood stak daar een stokje voor.
Ine zou van het dakterras een prachtige tuin maken, want tuinieren was haar grote liefhebberij en Bart had veel, maar geen groene vingers. Ze had de ontwerptekeningen al klaarliggen en lijsten van planten, plantverzorging en potten bij de hand in haar iPad.
Een herinneringstuin
Ines grote wens was een klein afscheid. Geen uitvaart in een aula voor groot gezelschap met koffie en worstenbrood toe. Dat paste niet bij haar. Ze wilde zo graag nog iets positiefs meegeven. Maar Ine hield niet van de dingen doen zoals iedereen ze deed. Dus in haar laatste dagen vormde zich de wens dat haar uitvaart thuis zou plaatsvinden, of liever gezegd: op het nog lege dakterras. En dan niet met mensen op een stoel met een zakdoek in de hand. Maar in de benen en met de handen in het zand. Want op haar kleine uitvaart zou het dakterras uitbloeien tot een balkontuin.
Midzomerdag
De kleine uitvaart vond plaats op 21 juni om 12:00 uur (midzomerdag). Haar kist stond in de schaduw en bij haar stonden haar geliefden. Er werd een kaars aangestoken en via Spotify klonk ‘Morning has broken’ door Cat Stevens. Dochter Margriet had Ines stappenplan uitgedraaid en verdeelde de taken. Iedereen ging aan de slag. De kale binnenmuur werd grondig schoongemaakt en voorzien van een prachtige tuinlamp en een door Ine zelf uitgezocht vogelhuisje. Na een uur werd er fris rondgedeeld en was er tijd voor een kleine lunch. De lunch werd afgesloten met muziek van Queen, favoriet van Ine. Het gezelschap ging weer aan het werk. Planten en bloemen werden gepot en voorzien van de juiste voeding en water. Alles kreeg de plaats die Ine op haar ontwerp had aangegeven. In nog geen twee uur was het lege balkon veranderd in een prachtige tuin, waar bloemen geurden en kleurden en er zelfs een hoekje was met verse tijm en dille. De uitvaart werd afgesloten met een glaasje bubbels en voordat het glas werd geheven hing Bart, toch nog plechtig, een foto van Ine aan de muur. Daarna las dochter Babet haar gedicht voor en klonk ‘Follow the Sun’ van Xavier Rudd.
Na de toost begeleidde het gezelschap Ine naar de begraafplaats. Op haar graf legden ze een eenvoudig boeket met van alle nieuwe planten een bloem, tak of blad. Zo had Ine haar tuin bij zich tot het laatst en werd ook haar graf een tuin waar familie en vrienden haar en elkaar konden ontmoeten.
Ten slotte
Dit is een voorbeeld van een kleine uitvaart die zou kunnen passen bij een overledene en de nabestaanden. In mijn praktijk heb ik het aanleggen van een innerlijke tuin begeleid voor iemand die met pensioen ging en haar werk wilde loslaten. Zo werd het lege balkon een ruimte waar zij, in weer en wind, tot zichzelf kon komen.
Deze kleine uitvaart maakt het mogelijk om samen de handen uit te mouwen te steken in plaats van stil te zitten. Met ieder poetsbeweging van de muur en elke schep aarde in een pot raak je dieper in het moment van loslaten en anders vasthouden. Je draagt het afscheid samen en zet het venster naar de toekomst op een kier. Want deze herinneringstuin zal er altijd zijn.
Over Simone Snakenborg
Simone is Register Ritueelbegeleider bij afscheid en werkzaam sinds 2016. Ze begeleidt mensen bij het vormgeven van en voorgaan bij een afscheidsdienst of bij rituelen op andere bijzondere levensmomenten.
Wil je meer weten over de kleine uitvaart of kennismaken? Neem contact op.
(Afbeelding gemaakt m.b.v. ChatGPT)
Simone is lid van
