Wat is ritueelbegeleiding?

Met de veranderende positie van de kerk in de samenleving heeft Nederland vanaf 1995 een specialist in rituelen erbij gekregen: de ritueelbegeleider, of in het Engels: de 'civil celebrant'. Deze vakspecialist voorziet in de behoefte om scharniermomenten in het leven, zoals een relatiebevestiging, huwelijk, doop, verwelkoming in het leven of een afscheid te markeren in een samenzijn en aan de hand van een ritueel vorm en diepgang te geven. Het is veelal een hogeropgeleide, die los van een kerkelijke instantie werkt, met name in de uitvaart- en huwelijksbranche. In de uitvaartzorg heet een ritueelbegeleider ook wel een uitvaart(bege-)leider of woorddienstbegeleider. In dit blog vind je antwoord op de vragen die mij geregeld gesteld worden tijdens mijn werk.

Is een ritueelbegeleider religieus?

Een ritueelbegeleider wordt vaak opgezocht als er geen band is met een kerk en werkt onafhankelijk van een bepaalde religieuze instelling. Dit betekent echter niet dat ritueelbegeleiding per definitie niet religieus zou zijn. Ritueelbegeleiders zoeken naar de zingevingservaringen van de betrokkenen zelf en geven deze vorm. Vanuit de praktijk, in het katholieke zuiden, merk ik juist heel vaak dat religie de basis vormt van de afscheidsdienst of het persoonlijke ritueel dat ik begeleid. Meestal werk ik los van een kerkelijke instantie en soms is er wel een samenwerking, bijvoorbeeld als er een uitvaartdienst in de kerk en het crematorium wordt gehouden.

Verder hebben ritueelbegeleiders soms op persoonlijke basis een band met een bepaalde kerk, als gemeenschapslid of omdat ze er werkzaam zijn als pastoraal werker of dominee. Ikzelf ben verbonden aan EkklesiaTilburg.nl als voorganger en actief vrijwilliger.

Moet je per se nieuwe rituelen bedenken?

Een ritueelbegeleider zie ik niet als iemand die 'alleen maar' nieuwe rituelen creëert. Het kan, het ligt open om een nieuw ritueel vorm te geven, In de voorbereiding ontstaan rituelen bijna als vanzelf. Tijdens een gesprek 'is' een ritueel er ineens. Maar ik merk juist ook dat mensen zoeken naar en houvast vinden in oude rituelen, zoals bijvoorbeeld een absoute of een doop.

Herinneren, loslaten en uitzien
Bij afscheidsdiensten geldt wat mij betreft bovendien dat het gehele samenzijn het ritueel vormt. Een afscheid is een proces van herinneren naar loslaten en uitzien. Samen herinneren we ons de fragmenten van iemands leven die we kennen, we laten iemands lichaam los en we zien uit naar een 'nieuwe wereld' waar de overledene en de nabestaanden vertrouwen dat hij of zij nu is. Dat is de choreografie waarlangs een afscheidsritus zich wat mij betreft beweegt.

Wat is een ritueel?

Een ritueel definieer ik als een compositie van stilistische handelingen waaraan de betrokken personen een bijzondere betekenis en waarde geven. Een ritueel is een proces in het klein, waarmee het ‘grote proces’ dat wordt ‘uitgebeeld’ of gemarkeerd in een bepaald licht kan worden gezet. Door het ritueel in een bepaald licht te zetten, wordt ook het ‘grote proces’ waarvoor het ritueel een symbool is op deze wijze gekleurd. Het is daarom belangrijk om een ritueel te kiezen en vorm te geven die past bij de persoonlijke situatie van de betrokkenen. Niet de situatie vraagt om het ritueel maar de mens in de situatie. Een belangrijke stap in de voorbereiding is om zuiver te bepalen wat de specifieke achtergronden bij het ritueel zijn en wat wordt gewenst dat het ritueel mag brengen.

Is ritueelbegeleiding duur?

Ritueelbegeleiding bij afscheid is een vorm van uitvaartzorg die gedekt wordt door de uitvaartverzekering. De ritueelbegeleider verzorgt een gedeelte van uitvaartbegeleiding. Er is daarom een nauwe samenwerking tussen ritueelbegeleider en uitvaartverzorger. Ze werken als een team om het afscheid optimaal te stroomlijnen en te regelen.

Voor begeleiding van persoonlijke rituelen worden uiteraard ook kosten in rekening gebracht. Deze zijn vergelijkbaar met die van een kerkelijk ritueel.

Meer informatie

Kijk hier voor meer informatie over wat ik voor jou kan doen.

Meer weten over ritueelbegeleiding?
Kijk dan hier op mijn website of bekijk het filmpje van de LBvR.

Meet & greet: zondag 19 maart 2017

Op zondag 19 maart 2017 sta ik op de uitvaartbeurs 'Licht op de dood'. Ik vind het erg leuk vinden om jou hier te ontmoeten.

Locatie: Duvelhok – Sint Josephstraat 133 – Tilburg
Tijd: 12:00 - 17
 00: uur
Kijk voor meer informatie op: Licht op de dood

Over Simone Snakenborg
Simone Snakenborg (1969) is onafhankelijk ritueelbegeleider en is gespecialiseerd in begeleiding van afscheidsdiensten en persoonlijke rituelen. Ze heeft ruim jaar ervaring als voorganger bij vrijzinnige kerkgemeenschappen zoals EkklesiaTilburg.nl en bij uitvaarten in diverse stijlen. Verder schrijft ze voor Nieuwwij.nl als ritueeldeskundige. Tot aan 2013 werkte Simone als marktonderzoeker bij een aantal bedrijven in Breda.

Simone is lid van de Landelijke Beroepsvereniging voor Ritueelbegeleiders en het Netwerk Sterven en Rouw Midden-Brabant.

© 6 februari 2017 | Simone Snakenborg Ritueelbegeleiding, 06-11.16.16.31

Volg en vind leuk
Facebook
Facebook
LinkedIn
Google+
Google+
http://simonesnakenborg.nl/2017/02/06/wat-is-ritueelbegeleiding/
Follow by Email
RSS

2 gedachten over “Wat is ritueelbegeleiding?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *